Thì quá khứ đơn (Past Simple): công thức, cách dùng và bài tập

Thì quá khứ đơn (Past Simple) là thì bạn sẽ dùng nhiều nhất khi kể chuyện, nói về kỷ niệm, hay đơn giản là trả lời câu hỏi "Hôm qua bạn làm gì?". Bài viết này tóm tắt công thức, cách dùng, dấu hiệu nhận biết và những lỗi người Việt hay mắc, kèm bài tập nhỏ có đáp án.

Thì quá khứ đơn dùng khi nào?

• Hành động đã xảy ra và kết thúc tại một thời điểm xác định trong quá khứ.
  I visited Da Lat last summer. — Tôi đã đi Đà Lạt vào mùa hè năm ngoái.
• Chuỗi hành động nối tiếp nhau trong quá khứ (thường gặp khi kể chuyện).
  She woke up, had breakfast and left for work. — Cô ấy thức dậy, ăn sáng rồi đi làm.
• Thói quen trong quá khứ, nay không còn.
  When I was a child, I walked to school every day. — Hồi nhỏ, ngày nào tôi cũng đi bộ đến trường.
• Hành động xen vào một hành động đang diễn ra (kết hợp với quá khứ tiếp diễn).
  I was cooking when the phone rang. — Tôi đang nấu ăn thì điện thoại reo.

Công thức thì quá khứ đơn

1. Với động từ "to be" (was / were)

• Khẳng định: S + was/were + ... — I was tired. / They were at home.
• Phủ định: S + was not (wasn't) / were not (weren't) + ... — He wasn't late.
• Nghi vấn: Was/Were + S + ...? — Were you busy yesterday? → Yes, I was. / No, I wasn't.

Ghi nhớ: I / He / She / It đi với was; You / We / They đi với were.

2. Với động từ thường

• Khẳng định: S + V2/V-ed + ... — We watched a film. / She went to Hanoi.
• Phủ định: S + did not (didn't) + V nguyên mẫu — We didn't watch a film.
• Nghi vấn: Did + S + V nguyên mẫu? — Did she go to Hanoi?
• Câu hỏi có từ để hỏi: Wh- + did + S + V nguyên mẫu? — Where did you go last weekend?

Cách thêm -ed cho động từ có quy tắc

• Thông thường thêm -ed: work → worked, play → played.
• Động từ tận cùng bằng -e chỉ thêm -d: live → lived, dance → danced.
• Tận cùng bằng phụ âm + y → đổi y thành i rồi thêm -ed: study → studied, cry → cried. (Nguyên âm + y thì giữ nguyên: stay → stayed.)
• Động từ một âm tiết kết thúc bằng phụ âm – nguyên âm – phụ âm → gấp đôi phụ âm cuối: stop → stopped, plan → planned.

Cách phát âm đuôi -ed

• /ɪd/ khi động từ tận cùng bằng âm /t/ hoặc /d/: wanted, needed, decided.
• /t/ khi tận cùng bằng âm vô thanh /p/, /k/, /f/, /s/, /ʃ/, /tʃ/: stopped, looked, laughed, washed, watched.
• /d/ với các trường hợp còn lại: played, lived, cleaned, opened.

Động từ bất quy tắc

Rất nhiều động từ thông dụng không theo quy tắc -ed mà có dạng quá khứ riêng, ví dụ: go → went, have → had, see → saw, eat → ate, buy → bought, take → took, make → made, come → came. Bạn có thể ôn nhanh với bài Bảng 60 động từ bất quy tắc thông dụng nhất.

Dấu hiệu nhận biết

• yesterday (hôm qua), yesterday morning...
• last + thời gian: last night, last week, last year...
• Khoảng thời gian + ago: two days ago, ten years ago...
• in + năm trong quá khứ: in 2019, in 1998...
• when + mệnh đề quá khứ: when I was young...

Lỗi thường gặp

1. Chia động từ hai lần. ❌ Did you went? → ✅ Did you go? — sau did/didn't động từ luôn ở dạng nguyên mẫu.
2. Quên chia quá khứ vì tiếng Việt không đổi dạng động từ. ❌ Yesterday I go to school. → ✅ Yesterday I went to school.
3. Dùng "was" với động từ thường. ❌ I was go home. → ✅ I went home.
4. Nhầm với hiện tại hoàn thành. Khi có mốc thời gian cụ thể trong quá khứ (yesterday, last year...), dùng quá khứ đơn: ✅ I saw him yesterday (không dùng I have seen him yesterday).

Bài tập nhỏ

Chia động từ trong ngoặc ở thì quá khứ đơn:

1. We (go) ______ to the beach last Sunday.
2. She (not / like) ______ the film.
3. ______ you (finish) ______ your homework yesterday?
4. They (be) ______ very happy at the party.
5. I (study) ______ English for two hours last night.

Đáp án: 1. went · 2. didn't like · 3. Did – finish · 4. were · 5. studied

Muốn luyện thêm? Hãy đọc các bài Đọc hiểu trình độ A2 trên Daisy Việt — phần lớn được viết ở thì quá khứ đơn — và thử kể lại câu chuyện bằng lời của bạn. Đó là cách nhanh nhất để thì này trở thành phản xạ.